محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )
41
قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )
مقاله سويمين در احوال بدن انسان و اسباب آن و علامات داله بران و آن مشتمل است بر پنج فصول فصل نخستين در صحت و مرض صحت حالتيست خاص تن انسان را كه به آن جارى مىشوند افعال او بر مجراى طبعى و مرض حاليست مر بدن را خارج از مجراى طبعى و بسبب آن لاحق مىشود ضرر بلاواسطه و اضرار فعل سه است تغير و نقصان و بطلان و مرض منقسم مىشود جانب مفرد و مركب پس [ اقسام مرض ] مفرد سه قسم است سوء مزاج و مرض تركيب و تفرق الاتصال ليكن سوء مزاج پس منقسم مىشود طرف مادى و ساذج و ليكن مادى پس آن آنست كه حاصل شود بسبب خلطى كه براى آن خلط كيفيتى باشد پس متكيف كند تن را به آن كيفيت مانند غلبهء حرارت كه باعث وجود صفرا باشد و ليكن